I. Grup [OKAZULAR]
~~~ Sapaklık Algısı ~~~
Okan Cem Çırakoğlu
Zuhal Yeniçeri
Leman Korkmaz
Pınar Öztop

II. Grup [DOZBACIN]
~~~ Suç ~~~
Doğan Kökdemir
Zuhal Yeniçeri
Başak Karagöz
Gülçin Akbaş

III. Grup [ZUDOM]
~~~ Kahramanlık ~~~
Zuhal Yeniçeri
Doğan Kökdemir
Melike Guzey

Sinemaya göz attığımızda sapaklık konusunu ele alan pek çok film görmekteyiz. Çalışmalarımız sırasında üzerinde konuştuğumuz filmleri aşağıda bulabilirsiniz. Ayrıntılı bilgi için filmin üzerine tıklayınız.

Mar Adentro (2004, Amenabar)
Normal (2003, Anderson)
Requiem for a Dream (2000, Aronofsky)
Leon (1994, Besson)
Delicatessen (1991, Caro - Jaunet)
Rumble Fish (1983, Coppola)
The Outsiders (1983, Coppola)
One Flew Over The Cuckoo's Nest (1975, Forman)
American Psycho (2000, Harron)
From Hell (2001, Hughes)
Monster (2003, Jenkins)
Brokeback Mountain (2005, Lee)
Los Lunes al sol (2002, Aronoa)
The Elephant Man (1980, Lynch)

Tanım

Sapaklık kavramı literatürde ve genel kullanımda sapkınlık, aykırılık, sapıklık, norm dışılık, anormallik gibi kelimelerle de ifade edilen bir durumdur. Bizim bütün bu kavramlar arasında sapaklık terimini seçmemizin nedeni, bu terimin diğerlerine kıyasla daha genel ve daha toparlayıcı olmasıdır. Örneğin, her sapaklık bir anormallik ya da sapkınlık olmamakla birlikte, anormallikler ya da sapkınlıklar sapaklığın bir çeşidi olarak düşünülebilir. Sapaklık, ek olarak, olumlu norm dışı davranışları da (kahramanlık gibi) bünyesine aldığı için daha iyi bir kavram olarak karşımıza çıkmaktadır.

sapaklık

a. 1 doğal duruma, alışılagelen ölçüye, kurala uymama, aykırılık gösterme durumu, özelliği. 2 ruhb. hastalık ölçüsünde olmamakla birlikte, doğal olandan, olağandan belirgin bir biçimde sapma gösterme durumu.

sapak

a. 1 bir anayoldan ayrılan yolun başlangıç noktası. ör. Otobüsten sapakta indik. 2. ruhb. sapaklığı olan.

Kaynak: Püsküllüoğlu, A. (1999). Türkçe sözlük. İstanbul: Doğan Kitap.

Bu konuda ELYADAL bünyesinde eş zamanlı yürütülen 3 çalışma bulunmaktadır. Bunlar: (1) sapaklık algısı, (2) suç ve (3) kahramanlık. Bu projeler birbirilerinden bağımsız görünmekle birlikte, hepsinin ortak amacı sapaklık davranışının, düşüncesinin ve algısının temel parametrelerini belirlemektir.

Neden

Her araştırma ya da projenin olduğu gibi sapaklık üzerine de çalışmanın bir amacı bulunmaktadır. ELYADAL'ın genel prensipleri çerçevesinde yürütülen bütün araştırmaların en önemli amaçlarından bir tanesi, Laboratuvar'da çalışan genç arkadaşlarımıza özellikle yöntem ve istatistik konusunda bir hizmetiçi eğitim sağlamaktır. Ancak doğal olarak, bu tür bir hizmetin sağlanması için mutlaka sapaklık gibi bir konunun seçilmesi gerekmiyordu.

"İnsanlar neden davrandıkları şekilde davranırlar?" sorusu her zaman psikolojinin temel sorusu olmuştur. Bu sorunun cevabını bulmak için zaman zaman "normal" davranışları incelemek gerekse de "norm(al) dışı" davranışların da insanın temel varoluşsal yapısını keşfetmek açısından bize birtakım ipuçları verdiği açıktır. Sapaklık konusunun laboratuvar bünyesinde çalışılmasını öneren bireyler gibi pek çoğumuz zaman zaman normları ihlal etme konusunda kendimiz engelle(ye)meyiz. Bunun nedenleri hakkında bilgi sahibi olmak kendimizi de tanımak açısından çok katkı sağlayacaktır. Bu grubun sapaklık üzerine kafa yormasının altındaki ana neden budur.

Son olarak şunu da belirtmekte fayda var: Bilimsel çalışmalar ve etkileşimler, diğer insani davranışlardan farklı değildir. Nasıl sinemaya giderken ya da bir akşam yemeğinde sohbet ederken birlikte olmaktan keyif aldığınız kişileri tercih ediyorsanız, bilimsel çalışmalarda da çalışma gruplarındaki kişilerin birlikte çalışmaktan hoşlanmaları gerekmektedir. En azından bizler, daha önce istediğimiz gibi yürütmediğimiz çalışmalarının nedenlerini soruştururken, pek de bilimsel görünmeyen bu sosyal özelliğin - yine en azından bizler için - çok önemli olduğunu keşfettik. Kısacası sapaklık üzerine çalışıyor olmamızın yukarıdaki temel nedenlerden önce gelen bir başlangıç nedeni var; çalışıyoruz çünkü birlikte çalışmayı seviyoruz.